#3: Bóng hình của nỗi cô đơn

Cách đây nhiều năm, mình ngồi đối diện với một người mẹ để chia sẻ một thông tin chẳng mấy dễ dàng: con chị phải dừng học vì kết quả không đủ điều kiện học tiếp.

Câu chuyện bắt đầu bằng những lời than phiền, rồi đến sự thất vọng. Nhưng rồi, vào một khoảnh khắc lặng đi, chị bỗng òa khóc.

Đó không còn là câu chuyện của điểm số nữa. Đó là sự vỡ òa của bao cảm xúc bị dồn nén bấy lâu nay. Tuổi thơ mồ côi. Chặng đường nhọc nhằn gây dựng sự nghiệp từ hai bàn tay trắng. Những kỳ vọng, hoài bão gửi gắm cả vào con. Và cả những ngày tháng chị phải cố gồng mình tỏ ra vui vẻ, bình tĩnh, chỉ để người chồng thứ hai không nhìn đứa con riêng của chị như một người vô dụng.

Sau tất cả, chị xin phép tôi ở lại trong phòng với chị một lúc. Chị chờ cho nước mắt khô đi, để người tài xế đang đợi chị ngoài kia không nhìn thấy.

Mình ở đó và tự hỏi: một người phụ nữ sắc sảo, cứng rắn trên thương trường, mạnh mẽ và độc lập như chị, tại sao lại chỉ có thể trút hết những tâm sự tổn thương này với một người xa lạ như tôi trong lần đầu gặp mặt? Thay vì với những người thân yêu đang ở bên chị?

Nỗi cô đơn đó, hẳn phải lớn đến nhường nào.

Cô giáo mình từng nói một câu mà mình nhớ mãi: Con người có ít nhất 60 cách để tự đánh lạc hướng bản thân khỏi những cảm xúc khó chịu.

Sáu mươi cách!

Lướt điện thoại vô định. Ăn dù không đói. Mua những thứ không cần. Bận rộn với những việc chẳng hề quan trọng. Xem phim đến hai giờ sáng. Dọn nhà lúc mười một giờ đêm. Kể về nỗi đau của mình như một câu chuyện hài. Làm thêm một việc nữa, rồi lại cố ôm thêm một việc nữa...

Mọi sự né tránh này chỉ cho thấy một điều: ngồi lại với nỗi cô đơn và sự khó chịu của chính mình luôn là việc không hề dễ dàng

Vì ngồi lại với nó, có nghĩa là phải nhìn thẳng vào sự thật.

Nhìn thật vào khoảng cách đang lớn dần giữa mình và người bạn đời. Nhìn thật vào những im lặng đến nghẹt thở trên mâm cơm, khi cả nhà ngồi cạnh nhau mà chẳng thể chia sẻ được điều gì. Nhìn thật vào cảm giác cô độc giữa sự đủ đầy, như thể mình chỉ đang sống cuộc đời của một người khác.

Thế nên, chúng ta chọn cách chạy trốn.

Nhưng khi đã chạy đủ lâu, đủ xa, nỗi cô đơn và sự khó chịu không hề biến mất. Nó chỉ thay hình đổi dạng.

Nó trở thành cơn cáu gắt vô cớ vào một buổi tối bình thường. Trở thành sự kiệt sức không giải thích được dù chẳng làm gì nặng nhọc. Nó biến thành sự kiểm soát nghẹt thở lên con cái, khi con vô tình mắc một lỗi lầm nhỏ. Nó trở thành cái lắc đầu 'em ổn, không có gì' đầy lạnh lùng với người bạn đời, dù trong lòng đang là một khoảng trống hoác. Hoặc đôi khi, nó ẩn mình trong những đêm dài thức trắng lướt màn hình điện thoại một cách vô định, cố bấu víu vào một chút không gian riêng tư nhưng sáng hôm sau thức dậy chỉ còn lại sự trống rỗng.

Người mẹ ngồi lại trong phòng hôm ấy, đã đi một quãng đường quá dài trong sự cô độc. Chị xử lý nỗi cô đơn này bằng cách trở nên kiên cường, bằng việc vươn lên thành công, và bằng việc không bao giờ cho phép mình được yếu đuối.

Cho đến buổi chiều hôm đó, câu chuyện về điểm số của con vô tình mở ra cánh cửa mà chị đã khóa chặt từ rất lâu. Và dòng lũ cảm xúc tràn ra.

Mình không nghĩ đó là điều tồi tệ. Mình tin đó là lần đầu tiên sau rất nhiều năm, chị được sống thật với chính mình.

Cô giáo mình cũng nói: Chừng nào chúng ta chưa học cách ngồi lại với sự khó chịu, nhìn sự thật như nó vốn là, thì những nỗi cô đơn và thương tổn kia sẽ chẳng đi đâu cả.Chúng chỉ im lặng nằm đó, chờ đợi, ngay bên dưới tất cả những bận rộn mà chúng ta bằng cách này hay cách khác cố phủ đắp lên.

Đến đây, có thể điều đầu tiên bạn nghĩ sẽ là: “Nhưng ngồi lại với nó để làm gì? Để thấy đau hơn à?”

Không phải vậy.

Ngồi lại với nỗi cô đơn không có nghĩa là chìm đắm hay nuông chiều nó. Nó có nghĩa là lần đầu tiên, bạn can đảm dừng lại, nhìn thẳng vào sự thật, gọi đúng tên nó. Và rồi bạn sẽ nhận ra, bạn không còn coi nó là kẻ thù phải trốn chạy, bạn sẽ thấy nó cũng chỉ là một cảm xúc cần được lắng nghe mà thôi.

“These pains you feel are messengers. Listen to them - Rumi”

Từ chính khoảnh lặng đối diện đó, bạn sẽ gặp lại một người mà bạn đã bỏ quên từ rất lâu.

Là chính bạn.

Không phải phiên bản vui vẻ, bình tĩnh bạn thể hiện với thế giới ngoài kia. Không phải người mẹ giỏi giang, người vợ đảm đang, hay người phụ nữ thành đạt. Ở đó, bạn gặp lại chính mình thuở ban sơ, trước khi bị bủa vây bởi các trách nhiệm và danh xưng. Chính là một phần trong bạn - cô bé năm nào - có những nỗi sợ chưa từng được lắng nghe, những cảm xúc bị gạt bỏ, và những vết thương lòng vẫn chực chờ được vỗ về.

“Cô bé năm nào” vẫn ở đó. Vẫn đang kiên nhẫn chờ bạn nhìn thấy và thấu hiểu.

Người mẹ năm ấy ngồi lại trong phòng, chờ nước mắt khô. Mình không biết sau ngày hôm đó, chị có từng cho phép mình ngồi lại với những góc khuất ấy một lần nào nữa không.

Nhưng mình sẽ mãi nhớ khoảnh khắc chị xin phép được ở lại một mình.

Đó là lần duy nhất trong cuộc gặp, chị không cố tỏ ra mình ổn.

Và mình nghĩ, đó cũng là khoảnh khắc chị ở gần với chính mình nhất.

Còn bạn, lần cuối cùng bạn cho phép bản thân mình “không ổn” mà không cố khỏa lấp bằng một việc gì khác là khi nào?